تعليم نظامى در همين دوره ، شريف عبداللَّه طى فرمانى از اهالى مكه خواست تا در تمرينات نظامى شركت كرده درس‌هاى مربوطه را فراگيرند . اهالى نيز اطاعت كردند . شمارى از علما و طلاب و شخصيت‌ها و صاحبان حِرَف و اهالى محلات به ميدان تعليم آمده ، در صفوف منظم به آموزش تعليمات نظامى نزد اساتيد كه افسران ترك بودند مشغول شدند . اين واقعه در سال 1294 بود . اين كارى بود كه من دلم مىخواست ادامه مىيافت ، زيرا چيزى براى يك امت بهتر از آن نيست كه نيرومند و متكى به بازوى جوانان زندگى كنند و به زير سايهء زاويه‌ها نخرامند و گرفتار زندگى كسالت‌بار در ساختمان‌هاى تكيه‌ها و رباطها نشوند . انديشهء تعليم نظامى براى چهار ماه ادامه يافت و تعطيل شد . شايد منشأ آن بالا گرفتن جنگ ميان عثمانىها و روس‌ها در اين دوره بود . در اين تمرينات ، فرزندان شريف عبداللَّه و عموزادگان او هم با رياست عون پاشا - امير بعدى مكه - مشاركت داشتند . كسانى كه تمرين مىكردند ، لباس ويژه‌اى مىپوشيدند كه اساس آن يك پيراهن و شلوارى از نوع قماشى بود كه به آن ملا مىگفتند . عقالى هم بر روى پارچهء سفيدى كه براى پوشاندن سر از آن استفاده مىكردند ، به سر مىانداختند . « 1 » در ميان جُمادى الثانى سال 1294 شريف عبداللَّه در طائف درگذشت و همانجا پس از آن كه بيست سال امارت كرد ، مدفون شد . با درگذشت وى ، والى ترك ، شريف عون الرفيق را به عنوان وكيل الاماره منصوب كرد تا فرمان دربار عثمانى براى تعيين امير مورد نظر سلطان برسد . « 2 » در اين دوره يكى از بناهاى خوب يعنى دار ابى سفيان ساخته شد كه پيش آن كوهك سنگى بود . اين جريان مربوط به سال 1282 بود . « 3 »

--> ( 1 ) . خلاصة الكلام ، ص 326 . ( 2 ) . تذييل شفاء الغرام ، ص 313 . ( 3 ) . إفادة الأنام ، خطى .